Taekvondo

Taekvondo Koreya döyüş sənətidir. Taekvondonun xarakterik xüsusiyytələri – döyüş zamanı ayaqların əllərdən daha çox aktiv olmasındadır. Qədim zamanlarda  taekvondonun əsas işi at belində olan insanı yerə salmaqdan ibarət idi. “Taekvondo” termini üç söz birləşməsindən amələ gəlib. “Taek”-ayaq, “kvon”-yumruq, “do” isə sənət, taekvondonun yolu (ayaqla əl zərbələrini məqsəd üçün yönləndirmə) deməkdir. Çxve Xon Xi-yə görə “taekvondo silahsız özünümüdafiə texnikası ilə təlqinedici məşqləri birləşdirən, həmçinin sağlamlıqla yanaşı, yalın əl və ayaqların köməyilə bir və bir neçə rəqibə təkmilləşdirilmiş zərbələr, bloklar və tullanmalar tətbiq edən bir sistemdir”.
Qədim əlyazmalarda eramızın əvvəlində qədim Koreyada müxtəlif döyüş növlərinin olduduğ xatırladılır. Koguryo sülaləsinin kral qəbirlərində (e.ə 37-ci ildə – 668) müasir taekvondonu xarakterizələşdirən və ayaq üstə ayrı-ayrı təmrinləri icra edən döyüşüçlərin şəkilləri əks olunub. l əsrdə koreya yarımadasının Silla dövlətində hvaranların hərbi-dini institutu yaradılıb. Sillanın ən yaxşı döyüşçüləri Koquryenin döyüş ustalarının yanında öyrənməklə, onların texnikasına əllə hərəkətlər də daxil ediblər. “Hvaran” qədim koreya dilindən tərcümədə “gənc-güllər” mənasını verir. Təkbətək döyüş sənəti bacarığı hər bir havaran üçün vacib idi. Bu əslində hərbi məktəblərin qədim analoqu idi.
Çoson sülaləsinin erasında hərbi texnikanın faəl inkişafı və populyarlaşması nəticəsində, koreya döyüş sənətləri demək olar ki, unudulurdu. Yaponların Koreyanı zəbt etdiyi dövrlərdə (1910-1945) taekvondo da daxil olmaqla koreya ənənəsinin bütün aspektləri qadağaya məruz qaldı. Koreyalılar yapon təkbətək döyüş növlərini örgənmək üçün onların ustalarının rəhbərliyi altında məşqul olmaq hüququ aldılar. Buna baxmayaraq taekvondo unudulmadı, “karate” və digər yapon döyüş sənətləri ilə məşqul olan koreyalılar sonralar onun inkişafını davam etdirdilər. 1953-cü ildə “Mudukvan” məktəbinin təşəbbüsü ilə Koreya Tenqsudo İttifaqı yaradıldı və keçmiş sovetlər birrliyində 1989-cu ildən tanındı.
Dünyanın ən böyük taekvondo təşkilatları 1966-cı ildə yaradılmış Beynəlxalq Taekvondo Federasiyası (İTF) və 1973-cü ildən fəaliyyət göstərən Ümumdünya Taekvondo Federasiyasıdır (WTF). 1980-ci ildən WTF Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi (İOC) tərəfindən tanındı.

Taekvondonun prinsipləri
– Nəzakət
– Düzgünlük
– Təmkin
– Sərbəst ruh

Taekvondonun texnikası
Təlimlər beş sahə üzrə aparılır:

– Thıl (tul) – formal kompleks
– Massohi – idman dueli (sparrinq)
– Tuki – tullanarkən ayaq zərbələri vurmaq
– Veryok – Əl və ayaqların gücü ilə əşyaların dağıdılması
– Hosinsyul – özünümüdafiə praktikası
– Phumse – formal kompleks (WTF)
– Keruhi – idman dueli (WTF)

Kəmərlər
Taekvondonun unikal kəmər təqdimetmə sistemi – 10 rəngli kəmər və 9 qara kəmər mərhələsi (dan) var. Məşqlərin intensivliyindən asılı olaraq əgər məşqlər həftədə 2-3 dəfə və hər birində 1.5 saat davam edərsə, bir ildən (əgər həftədə 4-6 saat məşqlər keçilərsə) 4-5 ilə qədər qara kəmər almaq olar. 2-ci dan almaq üçün texniki səviyyədən asılı olmayaraq daha 1 il gözləmək lazımdır. 3-cü dan üçün iki il, 4-cü dan üçün üç il gözləmək lazım gəlir və danların alınması prosesi bu qaydada davam edir. 1-3-cü dan sahibləri məllimin köməkçiləri sayıla bilər (sa bom), 7-8-ci danın sahibləri isə usta sayılırlar (sa hyun nim). 9-cu danın sahibi dahi usta hesab edilir – sa son nim. “Kıp” (koreya dilindən tərcümədə – mərhələ) tələbə mərhələsidi, onun fiziki və texniki eləcə də mənəvi inkişaf səviyyəsinin göstəricisidir.

Taekvando idman növü Dövlət Gömrük Komitəsi İdman Sağlamlıq Mərkəzinin “Gömrükçü” İdman Klubunda 13 Fevral 2014-cü ildən etibarən fəaliyyət göstərir.Bu idman növündə klubumuzun yetirmələrini yarışlara məşqçi-müəllim kimi Bayramov Tərənnüm və Kazımov Kazım hazırlayır. Klubumuzda bu idman növü yeni yaranmasına baxmayaraq bir çox nailiyyətlər əldə edilmişdir. Belə ki,  06-07 mart 2014-cü il tarixində Taekvondo üzrə yeniyetmə qızlar arasında keçirilən Abşeron rayonunun açıq birinciyiliyində aşağıdakı nəticələr əldə edilmişdir.

1.Yeniyetmələr

  1. Babayevə Fidan Sakit qızı 29 kq çəki dərəcəsində I yeri
  2. Məmmədzadə Nərgiz Fərqan qızı 37 kq çəki dərəcəsində  I yeri
  3. Allahverdiyeva Ofeliya Səid qızı 29 kq çəki dərəcəsində  II yer
  4. Babayeva Zalikə Sakit qızı 41 kq çəki dərəcəsində  III yeri

 

2.Gənclər

ƏlizadəEmiliya Siyavuş qızı 55 kq çəki dərəcəsində  I yeri

       məşqçisi (Kazımov Kazım Eraz oğlu)

 

 

14-15 mart 2014-cü il tarixində Taekvondo idman növü üzrə “Pumse Respublika Çempionatı və Birinciliyi”-ndə isə aşağıdakı nəticələr əldə edilib:

Qızlar və oğlanlar kateqoriya arasında

  1. Gülüşova Zeynəb Rövşən qızı 2 (ikilik) kateqoriya (qızlar və oğlanlar) arasında I yeri
  2. Əlizadə Emiliya Siyavuş qızı 2 (ikilik) kateqoriya (qızlar və oğlanlar) arasında III yeri

Oğlanlar arasında 2003-2004-2005-ci il təvəllüdlər arasında

 

  1. Məcidli Vüqar Kamran oğlu 2003 təvəllüdlü şəxsi birincilik I yer,3 (üçlük)

kateqoriya arasında I yer layiq görülmüşdür.

  1. Məmmədov Asim Asif oğlu 2002 təvəllüdlü şəxsi birincilikdə II yer,3 (üçlük) kateqoriyası arasında I yeri qazanmışdır.
  2. Məmmədli Yaşar Elçin oğlu 2003 təvəllüdlü şəxsi birincilikdə III yer

qazanmışdır,3 (üçlük) kateqoriyası arasında I yerə layiq görülmüşdür.

  1. Həmidov Elgün Elşən oğlu 2001 təvəllüdlü şəxsi birincilikdə I yerə layiq

Görülmüşdür, 3 (üçlük) arasında I yerə layiq görülmüşdür.

 

 

2003-2004-2005-ci il təvəllüdlər arasında

 

  1. Həşimov Orxan Aqil oğlu şəxsi birincilikdə III yerə çıxmışdır, 3 (üçlükdə) I yeri tutmuşdur.
  2. Məmmədzadə Kanan Fərqan 2001-ci il təvəllüdlü şəxsi birincilikdə III yeri

qazanmışdır,3 (üçlük) kateqoriya arasında I yeri qazanmışdır.

  1. Əlizadə Hüseyn Siyavuş oğlu 1998-ci il təvəllüdlü  qızlar-oğlan arasında III yerə

layiq görülmüşdür.

  1. Kazımov Kazım Eraz -1984-cü il təvəllüdlü 30-39 yaşlı kişilər arasında şəxsi birincilikdə II yeri, 3 (üçlük) kateqoriya arasında I yerə layiq görülmüşdür.

 

 

 

2000-2001-2002-ci il təvəllüdlü yeniyetmələr arasında

 

1.Həmidov Elgün Elşən oğlu-2001-ci il,Həşimov Orxan Aqil oğlu  2001-ci il,Məmmədzadə KananFərqan oğlu 2001-ci il keçirilən yarışlarda I yerə layiq görülmüşdürlər.

 

2.Əlizadə Hüseyn Siyavuş oğlu 1998-ci il,gənclər arasında III yerə çıxmışdır.

 

 

 

Kiçik kadetlər 2003-2005-ci il təvəllüdlü (qızlar) arasında

 

Şəxsi birincilikdə Məmmədova Aysu Asif qızı I yerə layiq görülmüşdür,

3 (üçlük) kateqoriya arasında II yeri qazanmışdır.

Şəxsi birincilikdə Allahverdiyeva Ofeliya Səid qızı II yerə çıxmışdır.

 

 

Yeniyetmələr arasında 2000-2001-2002-ci il təvəllüdlü qızlar arasında

 

Babayeva Fidan Sakit qızı 3 (üçlük) kateqoriya arasında  II yerə layiq görülmüşdür.

Məmmədzadə Nərgiz Fərqan qızı  şəxsi birincilikdə I yerə çıxmışdır,  3 (üçlük) kateqoriya arasında I yerə layiq görülmüşdir.

Babayeva Zalikə Sakit qızı şəxsi birincilikdə II yerə çıxmışdır,3 (üçlük) kateqoriya arasında I yeri tutmuşdur,

Gülüşova Zeynəb Rövşən qızı şəxsi birincilikdə III yerə çıxmışdır,3 (üçlük) kateqoriya arasında I yerə layiq görülmüşdür.

 

 

Gənclər arasında 1997-1998-1999-cu il təvəllüdlü qızlar arasında

 

Əlizadə Emiliya Siyavuş qızı şəxsi birincilikdə I yeri tutmuşdur.

 

Bu yarışda   “Gömrükçü”  (Göyçay) komandası

 

1.Yarışda şəxsi birincilikdə II yerə layiq görülmüşdür

2.Üçlük I yerə layiq görülmüşdür.

 

məşqçisi (Kazımov Kazım Eraz)

11-13 aprel 2014-cü il tarixində Taekvondo  idman növü üzrə yeniyetmələr arasında “Göyçay” rayon açıq birinciliyində idmançılarımızın nəticələri:

Cəbrayılov Fərid  61 kq çəki dərəcəsində  III yeri

Bəşirov Hüseyn  49 kq çəki dərəcəsində  III yeri

Qurbanov Nurlan  41 kq çəki dərəcəsində  III yeri

Məşqçisi: Bayramov Tərənnüm

 

03 sentyabr 2014-cü il tarixində taekvondo idman növü üzrə Dövlət Gömrük Komitəsi İdman Sağlamlıq Mərkəzinin 15-illik yubileyinə həsr olunmuş 2003-2005-ci il təvəllüdlü kiçik yaşlı yeniyetmələr və 2000-2002-ci il təvəllüdlü yeniyetmələr arasında keçirilən İdman Sağlamlıq Mərkəzinin açıq birinciliyi baş tutumuşdur.

Dövlət Gömrük Komitəsi İdman Sağlamlıq Mərkəzinin və Azərbaycan Taekvondo Federasiyası (ATF) tərəfində təşkil edilən yarışda 2003-2005-ci il təvəllüdlü kiçik yaşlı yeniyetmələr və 2000—2002-ci il təvəllüdlü yeniyetmələr mübarizəyə qoşulmuşlar. Respublikanın bölgələrində fəaliyyət göstərən taekvondo bölmələrindən 13 komandadan 150 idmançının qatıldığı açıq birinçiliy, Qəbələ şəhər Olimpiya İdman Kompleksində baş tutmuşdur.Gərgin keçən mübarizənin sonunda qaliblərə Dövlət Gömrük Komitəsi İdman Sağlamlıq Mərkəzini tərəfində medal,diplom və digər qiymətli  mükafatlar təqdim olunmuşdur.

Dekabrın 24-28-də  Sərhədçi Olimpiya Kompleksində Gənclər və Böyüklər arasında Respublika birinciliyi və çempionatı keçirilib. Taekvando  idman növü üzrə təşkil edilən kişilər arasında yarışda  1 saylı “Gömrükçü”  İdman Klubunun idmançısı Hacıyev Daşqın Səfər oğlu 74 kq çəki dərəcəsində mübarizə apararaq II yerə layiq görülüb. (kişilər arasında)

Məşqçisi: Bayramov Tərənnüm

Babayevə Fidan Sahib qızı  42 kq çəki dərəcəsində II yer (qızlar arasında)

Əlizadə Hüseyn Siyavuş oğlu 78+ kq çəki dərəcəsində I yer (oğlanlar arasında)

Məşqçisi: Kazımov Kazım